کلاژن طبیعی چیست؟
کلاژن یک پروتئین است که حدود ۳۰ درصد از پروتئینهای بدن را تشکیل میدهد و به عنوان فراوانترین پروتئین در بدن شناخته میشود. این پروتئین از فیبریلهای پیچیده تشکیل شده و در ساختار استخوانها، پوست، ماهیچهها، تاندونها و رباطها نقش دارد. نام کلاژن از کلمه یونانی “کلا” به معنی چسب گرفته شده است، زیرا این پروتئین بافتها را به هم متصل میکند.
کلاژن طبیعی و انواع آن
شناخت راههای کلاژن سازی طبیعی پوست مهم است. این پروتئین در محیط بیرونی سلولهای گوناگون وجود دارد و به شکل رشته است. این رشتهها به میزان متفاوت در تمام بافتهای پیوندی بهغیراز خون دیده میشوند. فیبروبلاستها سنتز کلاژن را بر عهده دارند که مشابه ساخت پروتئینهای دیگر است. سلولهای متفاوتی در اعضای مختلف بدن کار کلاژن سازی را انجام میدهند.
بدن برای ساخت کلاژن اسیدهای آمینهای را که از مواد مغذی دریافت میکند، با هم ترکیب میکند. اسیدهای آمینه لازم در خوراکیهایی مثل گوشت، لبنیات، تخممرغ و ماهی که حاوی پروتئین هستند وجود دارد. البته در روند ساخت کلاژن از مواد معدنی دیگری مانند روی، مس و ویتامین ث هم استفاده میشود.
بهاینترتیب، یکی از راههای کلاژن سازی طبیعی پوست، داشتن رژیم غذایی مناسب است که شامل پروتئین باشد. کلاژن چهار نوع اصلی دارد و بر طبق ترکیب اسیدهای آمینه تقسیمبندی میشود:
- بیشترین کلاژن بدن از نوع یک است که از فیبر متراکم ساخته میشود. نوع یک در غضروفها، بافتهای همبند، استخوانها، دندانها و تاندونها و همچنین پوست وجود دارد.
- نوع دو از فیبرهای آزاد ساخته میشود که در غضروفهای الاستیک وجود دارد.
- نوع سه در عروق، عضلهها و برخی از اندامها دیده میشود.
- کلاژن نوع چهار در لایههای پوست وجود دارد.
همه انواع کلاژن به شکل طبیعی در بدن ساخته میشوند. اما میتوان علاوه بر راههای کلاژن سازی طبیعی پوست بهوسیله راههای دیگری هم روند ساخت را افزایش داد.
فواید کلاژن طبیعی برای بدن
کلاژن طبیعی فواید زیادی برای بدن دارد که به برخی از آنها اشاره میشود:
- سلامت پوست: کلاژن به ساختار و خاصیت ارتجاعی پوست کمک میکند و از خشکی و چین و چروک جلوگیری میکند.
- جلوگیری از پیری پوست: با کاهش تولید کلاژن در سن بالا، مصرف مکملهای کلاژن میتواند روند پیری را کند کند.
- تحریک تولید پروتئین: کلاژن تولید پروتئینهای دیگر مانند الاستین و فیبریلین را تحریک میکند که به ساختار پوست کمک میکنند.
- سلامت مفاصل و استخوانها: کلاژن به تسکین درد مفاصل کمک میکند و پوکی استخوان را به تاخیر میاندازد.
- سلامت مو: کلاژن در تولید اسیدهای آمینه که برای ساخت کراتین مو ضروری هستند، نقش دارد و از آسیب به فولیکول مو جلوگیری میکند.
- ساخت عضلات و سیستم ایمنی: کلاژن طبیعی در تقویت عضلات و سیستم ایمنی نیز موثر است.
چگونه میتوان کلاژن طبیعی بدن را افزایش داد
افزایش کلاژن طبیعی بدن میتواند با تغییرات در رژیم غذایی، استفاده از مکملها و برخی روشهای مراقبت از پوست انجام شود. در ادامه به برخی از این روشها اشاره میشود:
رژیم غذایی برای افزایش کلاژن طبیعی
- غذاهای غنی از پروتئین: مصرف غذاهای حاوی پروتئین مانند گوشت، تخم مرغ، حبوبات و ماهی به تولید اسیدهای آمینه ضروری برای کلاژن سازی کمک میکند.
- غذاهای سرشار از ویتامین C: مرکبات، توتها، پاپایا و سبزیجات برگ سبز به افزایش کلاژن طبیعی کمک میکنند.
- غذاهای حاوی گوگرد: سیر، پیاز، موز و گوشت اردک برای سنتز کلاژن طبیعی مفید هستند.
- آبگوشت استخوان: حاوی کلاژن و مواد معدنی است که به افزایش کلاژن طبیعی کمک میکند.
مکملها برای افزایش کلاژن
- مکملهای کلاژن: کپسول، پودر یا قرصهای کلاژن که با مشورت پزشک مصرف شوند.
- مکملهای ویتامین C و هیالورونیک اسید: برای افزایش جذب کلاژن و تحریک کلاژن سازی.
مراقبت از پوست با کلاژن طبیعی
- آبرسانی: مصرف آب کافی و استفاده از محصولات مرطوبکننده.
- حفاظت از نور خورشید: استفاده از ضدآفتاب برای جلوگیری از آسیب به پوست.
- ماساژ و کرمهای کلاژن ساز: برای تحریک کلاژن طبیعی در پوست.
روشهای درمانی تحریک کلاژن طبیعی
- تزریقها و فیلرها: برای تحریک سلولهای پوست و افزایش کلاژن طبیعی.
- میکرونیدلینگ: برای بهبود بافت پوست و افزایش کلاژن طبیعی.
عوامل تأثیرگذار بر راههای کلاژن طبیعی پوست
عوامل مختلفی بر راههای کلاژن طبیعی پوست تأثیر میگذارند. این روند را میتوان با شیوههای ساده و کاربردی افزایش داد. بدن برای ساخت کلاژن به پروتئینهای باکیفیت و دارای اسیدهای آمینه نیاز دارد. گوشت سفید و قرمز، لبنیات و غذاهای دریایی دارای اسیدهای آمینه هستند. با مصرف ویتامین ث، پرولین، گلیسین و مس هم میتوان سرعت ساخت کلاژن را بالا برد.
همانطور که راههای مختلفی برای ساخت کلاژن طبیعی پوست به شکل طبیعی وجود دارد، شیوههایی نیز بر این عوامل اثرگذاری منفی دارند. استرس، اضطراب و کشیدن سیگار وضعیت ساخت کلاژن را مختل میکنند. مصرف بیرویه شکر و کربوهیدرات تصفیه شده نیز بر این روند تأثیر منفی میگذارد. بودن در معرض نور آفتاب در درازمدت بدون استفاده از کرم مناسب نیز میتواند این روند را دچار اختلال کند.
لزوم افزایش کلاژن سازی پوست صورت در خانه
فرایند ساخت کلاژن طبیعی در ۲۵ سالگی بسیار کمتر میشود و بعد از ۳۰ سالگی روند آن بسیار کند میشود. به همین علت اهمیت دارد که برای جوان ماندن پوست از مواد مکمل در سنین بالا کمک گرفته شود. پیداکردن راههای کلاژن سازی پوست صورت در خانه برای این افراد از اهمیت برخوردار است.
عوامل کاهش تولید کلاژن طبیعی پوست
- افزایش سن: با بالا رفتن سن تولید کلاژن طبیعی در بدن کاهش مییابد. این کاهش از اوایل دهه 20 زندگی آغاز شده و در حدود 1 تا 2 درصد در سال سرعت میگیرد. نتیجه آن نازکتر شدن پوست، ایجاد چینوچروک و کاهش انعطافپذیری است.
- اشعه ماوراء بنفش: قرارگیری طولانیمدت در معرض پرتو ماوراء بنفش یکی از عوامل اصلی تجزیه کلاژن طبیعی در پوست است.
- رادیکالهای آزاد: آلودگی هوا و مواد شیمیایی میتوانند تجمع رادیکالهای آزاد را افزایش دهند که به تجزیه کلاژن طبیعی منجر می شود.
- رژیم غذایی نامناسب: ساخت کلاژن طبیعی در بدن به دریافت کافی پروتئین و ریزمغذی های متعدد بستگی دارد و کمبود ویتامین سی، پروتئین و سایر مواد مغذی، تولید طبیعی آن را در بدن مختل میکند.
- عادات ناسالم: مصرف سیگار و الکل از عوامل اصلی پیری زودرس و تخریب بافتهای کلاژنی هستند.

نظرات
ارسال یک نظر